Recenzja książki Makrowikinomia, Don Tapscott i Anthony D. Williams

PDF  Email

Po bestsellerowej „Wikinomii”, po raz kolejny Don Tapscott i Anthony D. Williams nawołują do „zresetowania” dotychczasowego myślenia i wykorzystania potęgi zbiorowej innowacyjności. Nowa ich książka „Makrowikinomia. Reset świata i biznesu” wydana właśnie przez Wydawnictwo Studio Emka inspiruje do rozwoju i kreuje drogę ku przyszłości.

Autorzy nakreślają w niej wizję nowego, wspaniałego ładu, który może nadejść dzięki zastąpieniu  przestarzałych rozwiązań przez pionierskie działania. Wikinomia, bo o niej mowa, opisuje system powszechnej (partnerskiej) współpracy, który cechują głębokie zmiany w konstrukcji i trybie działania korporacji. Wizję organizującą wyobraźnię w omawianej publikacji stanowi wprowadzenie nowych zasad konkurencji, w tym: otwartości, partnerstwa, wspólnoty i działania w wymiarze globalny. Tapscott i Williams, twórcy pojęcia wikinomia, dopatrują się w niej przyszłości rozwoju gospodarczego oraz tworzenia nowych i innowacyjnych produktów i usług, a XXI wiek nazywają erą „homo sapiens wikinomicus”.

Zjawiska te zaczynają trwale przenikać do biznesu tworząc innowacyjny rodzaj gospodarki, w której nowa jakość produktu finalnego kreowana jest zarówno przez firmę, jak i aktywnego konsumenta (prosumenta). Umiejętność masowej, spontanicznej współpracy łącząca się ze wszechobecnością technologii ewoluowała do makrowikinomii. Odnajdując swoje zastosowanie nie tylko w biznesie, ale w wielu dziedzinach, w których ludzkość osiągnęła historyczny punkt zwrotny – edukacji, mediach, finansach, ochronie zdrowia i środowiska.

Tapscott i Williams dostrzegają głęboki kryzys między innymi w dziedzinie nauki. Ceny publikacji naukowych wykraczają poza możliwości finansowe większości chcących nabywać je studentów, a ciągnący się w nieskończoność proces wydawniczy pozostawia wiele do życzenia. Z kolei, pozyskanie funduszy na cele badawcze wymaga pokonania biurokratycznych organizacji grantujących je, nie wspominając już o formalnościach.  Pracownicy naukowi, niechętnie publikują swoje „niekompletne” dokonania z obawy przed dzieleniem odkrycia. Czynniki te niewątpliwie nie tylko komplikują ale przede wszystkim spowalniają proces dzielenia się wiedzą.

Zdaniem autorów teorii rozwiązanie istnieje w mechanizmie open source, gwarantującym dostępność do badań, oraz w zmianie modelu biznesowego publikacji naukowych. Fakty wskazują, że bardzo często prowadzi to do realizacji projektu wykraczającego poza potencjał tradycyjnego zespołu badawczego. W końcowym rozrachunku autorzy rozwiązań albo wykonują swoją pracę za darmo, albo ich wynagrodzenie (oraz koszt oceny przedłożonych projektów) odpowiada nieznacznej części kosztów, jakie należałoby ponieść do uzyskania podobnych rezultatów w tradycyjnym systemie administrowania wiedzą. W ten sposób działalność prowadzi Public Library of Science, będąca projektem non-profit mającym na celu poszerzanie zbioru czasopism naukowych i innej literatury naukowej, dostępnego na licencjach wolnej dokumentacji. Plusy? Szybkość publikacji, możliwość natychmiastowej edycji, szeroki odbiór. A minusy?

Każda próba zmiany funkcjonowania systemu napotyka opory. Nowe praktyki współdziałania czy powszechnych relacji społecznych często stają w sprzeczności z praktyką funkcjonowania dzisiejszych instytucji – od wielkich koncernów, przez zbiurokratyzowane urzędy i organizacji, po szkoły i ośrodki zdrowia. Wprawdzie braki wydają się bezsprzeczne, zmiana zawsze niesie zagrożenie.

Publikacja wyróżnia się wielu spośród katastroficznych obrazów przyszłości swym zaskakująco optymistycznym wyrazem. Wyzbycie się pierwotnych instynktów obronnych przed dzieleniem się wiedzą i osiągnięciami zrewolucjonizuje świat. Przyczyni się do tego Net generation, pokolenie Y czy pokolenie 2.0, czyli osoby urodzone między 1977 a 1997 rokiem, odznaczające się potrzebą rozwoju, samorealizacji oraz aktywnością w sferze technicznej. Aktualnie,  Net generation wkracza na rynek, jak wykorzysta swoje umiejętności?

Monika Sakowska, Studenckie Forum Bussines Centre Club